Trong giới chơi âm thanh cao cấp (audiophile), cuộc tranh luận về việc liệu cáp âm thanh có thực sự thay đổi chất âm hay không đã kéo dài hàng thập kỷ. Một bên tin rằng cáp chỉ là dây dẫn điện thuần túy, trong khi bên kia lại khẳng định họ nghe thấy sự khác biệt rõ rệt. Gần đây, việc đào sâu vào các hồ sơ bằng sáng chế và kết quả đo lường thực tế đã hé lộ một sự thật bất ngờ: một số loại cáp đắt tiền thực chất chứa các bộ lọc âm thanh (EQ) được giấu kín.

Sự thật nằm trong các bằng sáng chế

Sự thật này được phơi bày rõ nhất qua các bằng sáng chế của Bruce Brisson, nhà sáng lập thương hiệu MIT Cables nổi tiếng. Năm 1992, ông được cấp Bằng sáng chế Hoa Kỳ số 5,142,252 với tiêu đề: "Đường truyền tín hiệu âm thanh với bộ lọc tần số thấp" (audio signal transmission line with a low pass filter).

Không có vật liệu siêu dẫn hay công nghệ luyện kim ma thuật nào ở đây. Thiết kế này thuần túy là việc cấy ghép các linh kiện điện tử cơ bản như cuộn cảm (inductor), tụ điện và điện trở trực tiếp vào đường dẫn tín hiệu. Cơ quan Sáng chế Hoa Kỳ thậm chí đã phân loại phát minh này là "Bộ cân bằng cố định" (Fixed equalizers), chứ không phải cáp truyền dẫn thông thường. Bằng sáng chế thế hệ sau (7,242,780) tiếp tục phát triển hệ thống này thành các mạng lưới mạch phức tạp hơn, chủ đích can thiệp vào dải tần nhạy cảm của tai người (từ 30 Hz đến 3,5 kHz) để "nắn" lại âm sắc theo ý đồ của nhà sản xuất.

Từ vật lý đến chiêu trò tiếp thị

Dù bản chất là các bộ lọc thụ động, các hãng không thể bán một "mạch điện tử" đơn giản với giá hàng nghìn đô la. Thay vào đó, các chiêu trò tiếp thị đã biến các thuật ngữ kỹ thuật thành những khái niệm đầy huyền bí. "Bộ lọc tần số thấp" được MIT đổi tên thành "Các cực khớp nối" (Articulation Poles), giấu kín cơ chế can thiệp đằng sau những chiếc "hộp đen" to bản gắn trên thân dây.

Chuyên trang công nghệ Alpha Audio đã tiến hành đo lường độc lập 11 mẫu cáp cao cấp bằng thiết bị chuyên dụng và hoàn toàn xác nhận điều này. Máy đo cho thấy cáp MIT EVO Three có mức điện dung vượt ngưỡng bất thường và làm méo tín hiệu xung vuông y hệt như một mạch lọc tiêu chuẩn. Đặc biệt, các loại cáp sử dụng hộp mạng lưới của MIT và Transparent đều cho ra các biểu đồ đáp tuyến tần số cực kỳ giống nhau. Nghĩa là, chúng thực sự thay đổi âm thanh bằng cách can thiệp tín hiệu qua điện trở và tụ điện, chứ không phải nhờ sự ưu việt của lõi dây đồng hay bạc.

Nghịch lý kinh tế của những sợi dây xa xỉ

Điều gây sốc nhất chính là sự phi lý về mức giá. Một hệ thống cáp đầu bảng của MIT có giá lên tới 135.000 USD chỉ để mang lại một đường cong EQ (cân bằng âm) bị khóa cứng, hoàn toàn không thể tùy chỉnh. Trong khi đó, với vỏn vẹn 299 USD, người dùng có thể mua một thiết bị chỉnh EQ phần cứng chuyên nghiệp để tự do tùy biến mọi dải tần theo sở thích và không gian phòng nghe.

Tóm lại, nếu bạn định chi một số tiền khổng lồ cho những sợi cáp High-End, hãy hiểu rõ bản chất thực sự của vấn đề. Bạn không hề mua sự "thuần khiết" của tín hiệu, mà đang trả một cái giá đắt đỏ cho một bộ cân bằng âm thanh thụ động được lắp ráp từ những linh kiện điện tử vô cùng cơ bản.

Nguồn: Headphonesty